21 Kasım 2026, Cumartesi

Taş baskıyla süzülen 4 bin yıllık zeytinyağı geleneği yaşatılıyor

Ayvalık'ta çiftçi Erdinç Tügen, dedesinden kalan taş baskı yöntemiyle zeytinyağı üretimini sürdürüyor. Yöntemde ısıl işlem ve kimyasal kullanılmıyor.

Bizi Google'da takip edinKamu haberlerinden anında haberdar olun.
Yayın: Kaynak: İHA
Taş baskıyla süzülen 4 bin yıllık zeytinyağı geleneği yaşatılıyor6 fotoğraf
Fotoğraf: İHA
Haberin özeti
  • Balıkesir'in Ayvalık ilçesinde taş baskı yöntemiyle zeytinyağı üretiliyor.
  • Yöntem 3-4 bin yıl öncesine uzanıyor; zeytinler çekirdeğiyle birlikte taşlarda ezilip çullarda sıkılıyor.
  • Isıl işlem ve kimyasal kullanılmadığı için zeytindeki besin değerlerinin korunduğu belirtiliyor.
Balıkesir'in Ayvalık ilçesinde tarihin en eski üretim miraslarından taş baskı yöntemiyle süzülen her bir damla yağ, kadim bir geleneğin izlerini günümüze taşıyor.
Kökleri 3-4 bin yıl öncesine uzanan taş baskı yöntemiyle çulların arasından damla damla süzülen şifa, zeytin tanesinin en saf meyve suyuna dönüşüm hikayesini yeniden yaşatıyor.
İnsanlık tarihinin en eski üretim miraslarından biri olan geleneksel yöntemde, dalından toplanan zeytinler granit taşlar arasında çekirdeğiyle birlikte ezilerek hamur haline getiriliyor.
Hiçbir ısıl işlem ya da kimyasal kullanılmadan çulların içine alınan hamurun baskı altında sıkıştırılmasıyla ortaya çıkan öz, birkaç dakikalık dinlenmenin ardından suyun üzerine çıkarak saf zeytinyağına dönüşüyor.
"Zeytinin çekirdeğindeki şifa da yağa karışıyor"
Ayvalık'a bağlı Mutluköy'de 6. dönem muhtarlık yapan çiftçi Erdinç Tügen, dedesinden babasına, babasından kendisine ve çocuklarına aktarılan taş baskı geleneğini sürdürdüklerini belirtti.
Taşların eskiden hayvan gücüyle döndürüldüğünü, 1930'lu ve 40'lı yıllarda elektriğin gelmesiyle sistemin makineleşmeye geçtiğini ancak temel yöntemin değişmediğini ifade eden Tügen, şunları kaydetti:
"Taşa zeytinimizi atıyoruz. Taşa attıktan sonra taş dönüyor ve zeytin tanesini öğütüyor, hamur haline getiriyor. Çekirdeği ile birlikte eziyor. Çekirdeği ile birlikte ezdiği için de çekirdeğin içerisindeki de şifa değerleri, antioksidanları zeytinyağına karışıyor. Hamurları çullarımızın içerisine aldıktan sonra baskımızın üzerine üst üste istifliyoruz. Sıkıştırma usulü sıkıştırarak ezmiş olduğumuz zeytin hamurunun içerisindeki su ve yağı alıyoruz. Yağ sudan hafif olduğu için de bir 5 dakika bekledikten sonra suyun üzerine yağımız çıkarak üstünden kaydırma ile yağını alıyoruz."
Isıl işlem yok, besin değerleri korunuyor
Zeytinin bir meyve olduğunu ve taş baskı yönteminde hiçbir ısıl işlem ya da kimyasal uygulanmadığını vurgulayan Tügen, elde edilen yağı taze sıkılmış doğal meyve suyuna benzetti.
Hiçbir işlem görmediği için zeytindeki vitamin, mineral, antioksidan ve önemli bileşiklerinin korunduğunu dile getiren Tügen, kontinü sistemlere göre taş baskıda daha fazla zeytinden 1 kilogram yağ çıkabildiğini, bu nedenle maliyet ve verim farkının fiyata da yansıdığını ancak şifa değeri açısından bu emeğin karşılığını verdiğini sözlerine ekledi.

Taş baskıyla süzülen 4 bin yıllık zeytinyağı geleneği yaşatılıyor1
Taş baskıyla süzülen 4 bin yıllık zeytinyağı geleneği yaşatılıyor Fotoğraf: İHA
Balıkesir'in Ayvalık ilçesinde tarihin en eski üretim miraslarından taş baskı yöntemiyle süzülen her bir damla yağ, kadim bir geleneğin izlerini günümüze taşıyor.2
Balıkesir'in Ayvalık ilçesinde tarihin en eski üretim miraslarından taş baskı yöntemiyle süzülen her bir damla yağ, kadim bir geleneğin izlerini günümüze taşıyor. Fotoğraf: İHA
İnsanlık tarihinin en eski üretim miraslarından biri olan geleneksel yöntemde, dalından toplanan zeytinler granit taşlar arasında çekirdeğiyle birlikte ezilerek hamur haline…3
İnsanlık tarihinin en eski üretim miraslarından biri olan geleneksel yöntemde, dalından toplanan zeytinler granit taşlar arasında çekirdeğiyle birlikte ezilerek hamur haline… Fotoğraf: İHA
"Zeytinin çekirdeğindeki şifa da yağa karışıyor" Ayvalık'a bağlı Mutluköy'de 6. dönem muhtarlık yapan çiftçi Erdinç Tügen, dedesinden babasına, babasından kendisine ve çocuklarına…4
"Zeytinin çekirdeğindeki şifa da yağa karışıyor" Ayvalık'a bağlı Mutluköy'de 6. dönem muhtarlık yapan çiftçi Erdinç Tügen, dedesinden babasına, babasından kendisine ve çocuklarına… Fotoğraf: İHA
Taşa attıktan sonra taş dönüyor ve zeytin tanesini öğütüyor, hamur haline getiriyor.5
Taşa attıktan sonra taş dönüyor ve zeytin tanesini öğütüyor, hamur haline getiriyor. Fotoğraf: İHA
Hamurları çullarımızın içerisine aldıktan sonra baskımızın üzerine üst üste istifliyoruz.6
Hamurları çullarımızın içerisine aldıktan sonra baskımızın üzerine üst üste istifliyoruz. Fotoğraf: İHA

İlgili haberler

Yorumlar

Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın.

Yorumlar editör onayından sonra yayımlanır. Hakaret ve kişisel bilgi içeren yorumlar yayımlanmaz.